میهن نما
میهن نما
گفتاورد

داریوش فرهود

تمدن جهان غرب و به ویژه کشورهای اسلامی، وامدار فرهنگ، اخلاق، ادب و هنر ایران بوده و هست. افراد سرشناسی از خاندان برمکیان و نوبختیان و دیگر ایرانیان، تمامی فرهنگ و ادب غنی ایرانی، اندرزنامه‌ها و پندنامه‌ها را از متون پهلوی به عربی و حتی یونانی ترجمه کردند. مرزهای فرهنگی ایران به مراتب فراتر از مرزهای سیاسی ایران کنونی است و آثار و پیامدهای مطلوب آن،‌ هنوز هم در هند، پاکستان، افغانستان، آسیای میانه، کشورهای عربی خلیج فارس، ترکیه، عراق، سوریه، لبنان و حتی یونان و مصر و امروزه نیز در امریکا، کانادا، استرالیا و کشورهای خاور دور و اروپا دیده می‌شود.

داریوش فرهود ، پزشک دانشمند

تازه های تارنما
پیشنهاد ویژه

1 – ستاره :

تالشی : اُستووَه ostova ؛ سوئه sua ؛ سارَه sāra ؛ سارِه sāre

سیستانی : آستارَه āstāra

2 – آهن :

تالشی : اُسن osǝn

سیستانی : آسون āsun

3 – آمد :

تالشی : اومَه uma

سیستانی : آمَه ، اومَه āma  ، uma

4 – ابر :

تالشی : هر hǝr ؛ خر xǝr

سیستانی : اُر owr  ، ōr

5 – شعله آتش ، حرارت آتش :

تالشی : آلوو âlov

سیستانی : اَلو alō

6 – پدر :

تالشی : دَدَه dâdâ ؛ بُبو bobo = پدربزرگ

سیستانی : بابو bābo

7 – مادر :

تالشی : نَنَه nânâ ؛ ( دِدِه dede = تالشی ماسال )

سیستانی : نَنَه nana ؛ مُکَه mōka

8 – مادر بزرگ :

تالشی : ماما ، مَمَه mâmâ ؛ یولَه نَنَه yola nânâ ؛ پیلَه دِدِه pila dede

سیستانی : نَنَه کَلو nana kalu

9 – پا :

تالشی : پو po ؛ لنگ lǝng

سیستانی : پو pō

10 – پا به سن ، ابتدای پیری :

تالشی : پو بَه سن po bâ sǝn ؛ پو بَه سین po bâ sin

سیستانی : پو بَه سِن po ba sen

11 – چربی :

تالشی : پی pi

سیستانی : پی pē

12 – گربه :

تالشی : پیشیک pišik

سیستانی : پیشَک pišak

13 – چُرت ، خواب موقت :

تالشی : پینَکی pinaki

سیستانی : پینَکی pinaki

14 – کاسه فلزی یا چوبی :

تالشی : توس tos

سیستانی : تاس tās

15 – تابه :

تالشی : تووَه tova

سیستانی : تاوَه tāva

16 – تنور نان پزی :

تالشی : تنو tanū ؛ تَنیوسَه tanyosa = نانوایی

سیستانی : تَندور tandur

17 – جوجه تیغی :

تالشی : ژَژو žažo ، ژَژِه žaže

سیستانی : جَج jaj

18 – گردو :

تالشی : ویز viz ، ووز vuz

سیستانی : جوز jōz

19 – لاغر :

تالشی : لَر lâr

سیستانی : چیلاسک čilāsk

20 – چرخ نخ ریسی :

تالشی : چَرَه čara ؛ چَه ča

سیستانی : چَر čar

21 – چشم :

تالشی : چَش čâš

سیستانی : چَش čaš

22 – خوردن :

تالشی : هاردِه hârde

سیستانی : خاردَه xârda

23 – خواهر :

تالشی : هووَه hovâ ؛ خواَر xoar

سیستانی : دَدَه dada

24 – دشنام :

تالشی : دشنوم dǝšnom

سیستانی : دِشمو dešmu

25 – دشمن :

تالشی : دشمِن dǝšmen

سیستانی : دُشمَه došma

26 – دهان :

تالشی : گاو ، گَو gâv ؛ دَن dan

سیستانی : دَن dan

27 – سطل :

تالشی : دول dul  ؛ هر چیز گود و دارای گودی

سیستانی : دول dōl

28 – تاقچه ، قفسه :

تالشی : رَفَه râfâ

سیستانی : رَف raf

29 – دختر :

تالشی : کِلَه kela ؛ کینَه kina

سیستانی : کِنچا ، کِنچَه kenča ؛ کِنجَه kenja = دختر ، کنیزک

30 – سگ کوچک :

تالشی : کتَه kǝta

سیستانی : کوتری kotri

31 – مَرد بدون موی صورت :

تالشی : کوسَه kusa

سیستانی : کوسَه kōsa

32 – آلونک ، خانه گلی و کوچک ، خانه موقت :

تالشی : کومَه kuma

سیستانی : کولَه kula

33 – کفش لاستیکی :

تالشی : کالوش kâloš ؛ گالیش gāliš ؛ گالِش gāleš = گاودار ، کسی که گاو نگه می دارد

سیستانی : گالِش gāleš

34 – گاو :

تالشی : گو go ؛ گا gā

سیستانی : گُو gow

35 – قارچ :

تالشی : گوبَلَک gōbalak

سیستانی : گوبَلَک gōbalak

36 – موی سَر زنان :

تالشی : گیس gis

سیستانی : گیس  gis

37 – روسری سه گوش :

تالشی : لَچَک lačak ؛ لِچَک lečak

سیستانی : لَچَک lačak

38 – تُشک :

تالشی : نولی noli

سیستانی : نالی nāli

39 – بله ، آری :

تالشی : هو ho

سیستانی : ها hā

40 – مرغ :

تالشی : کاگ kâg ؛ کَرگ karg

سیستانی : مَرغ marq ؛ مَرغِ کوروکی marqe kuruki = مرغ شبیه تیهو

 

منابع و پی نوشت :

(1). واژه های تالشی از گویش شمالی ( آستارا ) و جنوبی ( ماسال ) آمده است .

(2). واژه های سیستانی از این منبع : واژه نامه سیستانی ، ایرج افشار سیستانی ، انتشارات بنیاد نیشابور ، چاپ اول 1365 ؛ واژه های سیستانی ، گویش زابل .

نویسنده و گردآورنده : ضیاء طرقدار (گروه پژوهندگان مهرمیهن)

 

  • بازدید: 390
 

دیدگاه خود را بنویسید

▒ از شما می خواهیم :
◄ دیدگاه های خود را در پیوند با همین جستار بنگارید.
◄ از فرستادن دیدگاه های همانند (تکراری) بپرهیزید.
◄ پرسشهای خود را در انجمن پرسش و پاسخ برشمارید.
--------------------------------------------------------
√ مهرمیهن در ویرایش دیدگاه ها آزاد است.
√ دیدگاه ها پس از بررسی (از 1 تا 24 ساعت) نمایش داده می شود.


برگ نخست زبان و گویش تطبیق واژه هایی از زبان های تالشی و سیستانی
گفتگو و پرسش و پاسخ
داستانزد ایرانی

دوستی خاله خرسه

اشاره به همنشینی و رفاقت با آدم نادان

پیشنهاد
دیدگاه کاربران
  • وزوانیان هنوز به زبان پهلوی سخن می گویند
    سلام زبان دری چیزی جدا از فارسی است پهلوی ٬فارسی٬دری٬اوستایی زبان هایی مجزا بوده اند که اصل با پهلوی و اوستایی بوده است اوستایی زبان شرقی ایران بوده و با سانسکریت هم ریشه و با پهلوی شباهت داشته و دیگر زبان های شرقی مثل پشتو ٬اسی ٬سغدی شبیه اوستایی هستند اما از زبان پهلوی زبان هایی مختلفی شکل گرفته ا... نمایش / پاسخ
    فرستنده : بالاچ سر مچار پهلوی
  • شاهنامه به زبان ساده (نثر روان)
    بکاربردن واژه ی وصی برای حضرت علی (ع) در دیباچه ی شاهنامه از سوی فردوسی نشانگر آن است که وی علی (ع) را جانشین پیامبر می دانسته است و این خود دلیل بر شیعه بودن وی است . محمد بدو اندرون با علی همان اهل بیت نبی و وصی اگر چشم داری به دیگر سرای بنزد نبی و وصی گیر جای درست پس از این بیت ها چنین می گوید : ... نمایش / پاسخ
    فرستنده : فرزند ایران
  • شاهنامه به زبان ساده (نثر روان)
    فردوسی شیعه نبود چون در آن روزگار هنوز شیعه کشف نشده بود اما علاقمند به خاندان پیامبر بود اما بیشتر از آن به ایران دلبسته بود وگرنه می تونست قران تفسیر کند و از شاهان و خلیفه زمان صله بگیرد نمایش / پاسخ
    فرستنده : فرهاد
فرتورهای دیدنی


Your SEO optimized title