میهن نما
میهن نما
گفتاورد

ستارخان

من می‌خواهم هفت دولت زیر پرچم ایران باشد، شما به من می‌گویید بروم زیر بیرق روس؟ امکان ندارد.

ستارخان سردار ملی ایران

کاربردی
تبلیغات
شاهنامه ی فردوسی
تبلیغات
زبان و گویش دگرگونی کاربرد برخی از واژگان در پارسی امروزی
میانگین امتیار کاربران: / 4
بسیار بدبسیار خوب 

واژگاندر پارسی امروز ایران بسیاری از واژگان به گونه ای نادرست و نابجا بکار می روند و بسیار از کاربرد و معنی درستین خود دور افتاده اند . بدبختانه این آشفتگی با گسترش رسانه ها و پیشرفت دانش های ادبی به جای آنکه زدوده گردد ، بیشتر شده است.در این جستار به کاربرد نادرست چندی از این واژگان میپردازیم و روشن است که پرداختن به همه ی واژگانی که بدکاربرد شده اند ، شدنی نیست.

 

 

زخم

واژه ی زخم در معنای درستین یعنی " ضربه " . امروزه این واژه به معنای "جراحت" بکار می رود . کاربرد درست این واژه هنوز هم در برخی از گفتارها روان است مانند :

زخم زبان زدن - زخم شمشیر خوردن

........................................

خسته

واژه ی خسته در معنای درستین یعنی " مجروح " . امروزه این واژه به معنای " ماندگی و درماندگی " بکار می رود که نادرست است و به جای خسته نباشید باید بگوییم "مانده نباشید" و در پاسخ می توان "درمانده نباشید" بکار برد.

........................................

نگران

واژه ی نگران از دو بخش "نگر" + "ان" ساخته شده است . نگر به معنای " نظر – چشم – دیده و دیدن" است . "ان" پسوند نسبت است و روی هم  معنی این واژه میشود: منتظر بودن و چشم براه بودن . امروزه این واژه در کاربرد معنایی "دل آشوب داشتن " و "دلهره داشتن و مضطرب بودن" بکار میرود.

........................................

ناهار

واژه ی ناهار از دو بخش نا+آهار ساخته شده است . ناهار یعنی : گرسنه بودن ! پیشوند "نا" در بخش نخست واژه، پیشوند نفی است . امروزه این واژه به معنای "خوراک خوردن " بکار می رود و می گوییم :

بیا ناهار بخور.

معنی این بند  در اصل چنین است : بیا گرسنگی بخور ! معنایی با 180 درجه دیگرگونی با معنای درستین واژه .

بکار بردن درست این واژه در یک بند باید چنین باشد :

ناهار هستی بیا خوراک بخور .

خوشبختانه واژه ی ناشتا که هم خانواده و همسان واژه ی ناهار است در معنای درستین آن بکار می رود . ناشتا = گرسنه

........................................

بیچاره

واژه ی بیچاره از دو بخش بی(نفی)+چاره ساخته شده است که روی هم باید در هنگامی بکار رود که کسی چاره و راه حلی برای مشکلش نداشته باشد . اما این واژه امروزه با شدت بسیار بیشتری بکار گرفته می شود و از معنی آن چنین برداشت می شود : بیچاره = بدبخت . سیاه بخت

 

شاید

یکی دیگر از این دست واژگان واژه ی شاید می باشد که معنی درستین آن یعنی : شایسته بودن . این واژه هنوز هم در برخی گفتارهای ما به گونه ی درست خود بکار می رود ، هنگامی که می گوییم آنگونه که شاید و باید ، یعنی آنگونه که شایسته و بایسته است . اما کاربرد نادرست این واژه در بکاربردن آن برای : گمان بردن ، احتمال دادن یا ممکن بودن و تردید کردن است که بدبختانه بسیار هم جا افتاده است.

........................................

واژگانی از این دست فراوان است . شما نیز اگر واژه ای ، همچون واژگان بالا در ویر (ذهن) خود دارید ، آن را در بخش دیدگاه ها بنگارید.

..................

مهدی زیدآبادی نژاد (گروه نویسندگان مهرمیهن)

  • بازدید: 735
 

دیدگاه ها 

 
+1 #1 مهرداد آهن خواه 11 بهمن 1394 ساعت 13:33
بادرود و «مانده نباشید» برای نوشتار ارزشمندتان،
1- به نگر من ناهار دگردیس شده ی واژه ی نهار تاری است، برای همین به آن چه در زمان ظهر می خوریم می گوییم.
2- واژه ی خسته در زبان ترکی استانبولی با جای گزینی ه به جای خ hasta خوانده می شود و به معنای بیمار به کار می رود و به بیمارستان نیز hasta hana یا خسته خانه گفته می شود.
پاسخ دادن به این دیدگاه
 
 
+1 #2 مهدی زیدآبادی نژاد 11 بهمن 1394 ساعت 17:01
گفتاورد مهرداد آهن خواه:
بادرود و «مانده نباشید» برای نوشتار ارزشمندتان،
1- به نگر من ناهار دگردیس شده ی واژه ی نهار تاری است، برای همین به آن چه در زمان ظهر می خوریم می گوییم.
2- واژه ی خسته در زبان ترکی استانبولی با جای گزینی ه به جای خ hasta خوانده می شود و به معنای بیمار به کار می رود و به بیمارستان نیز hasta hana یا خسته خانه گفته می شود.

درود بر شما جناب آهن خواه
آنگونه که شما فرموده اید گویا واژه ی خسته با آنکه در زبان ترکی استانبولی دچار دگرگونی گویشی شده است اما معنی خود را تقریبا نگاه داشته است .
درباره ی واژی ناهار نمی توان پذیرفت که دگرگون شده ی واژه ی نهار در زبان عربی به معنای نیمروز باشد به دو دلیل:
1 - در حالی که واژگان عربی با کمترین دگرگونی در زبان پارسی بکار برده می شوند ، دور می نماید که واژه ی نهار با گویش ناهار بکار رود .
2 - واژه ی هار در زبان پارسی هم اکنون نیز کاربرد دارد و اگر شنیده باشید به سگ های ولگرد سگ هار گفته می شود یعنی سگی که مردار خورده باشد و گزندرسان باشد . بنابراین هار و ناهار واژه های ناشناخته ای نیستند.
با سپاس از شما
پاسخ دادن به این دیدگاه
 
 
+1 #3 موگ بابا 13 فروردین 1395 ساعت 15:27
در مورد ناشتایی میگوییم> من ناشتا مجبور شدم برم سر کار. یعنی بدون خوردن صبحانه سر کار رفتم. ولی همچنین می گوییم بیا ناشتایی بخور یا ناشتایی خوردی؟ احتمالا موضوع ناهار هم همین بوده. احتمالا ناشتا به معنی صبحانه نخورده و ناهار به معنی غذای میان روز نخرده بوده و احتملا گذشتگان می گفته اند بیا ناهاری بخریم. یعنی بیا غذایی برای رفع گرسنگی میان روز بخوریم که رفته رفته ناهاری تبدیل به ناهار گشته.
پاسخ دادن به این دیدگاه
 
 
-1 #4 همت نوری 21 فروردین 1395 ساعت 06:46
عرض ادب و احترام
با تشکر از نویسنده ب محترم و خسته نباشید.
من با نویسنده ی محترم موافق نیستم. برای اینکه به ادبیات ایران در ۱۰۰۰ سال گذشته نگاه کنید می بینید این کلمات به همین معانی امروزی کاربرد معنایی داشته اند.
البته در بعضی متون ادبی و کلاسیک گاهی ممکن است معانی (کنایی) دیگری پیدا کنند اما معانی این اصطلاحات همان چیزی است که امروز رایج هستند.

این دو بیت را به سایت وزین مهر میهن و مخاطبان بزرگوار آن تقدیم میکنم:
ساقی بیار باده که دایم بهار نیست /
ايّامِ گل خوش است ولی پایدار نیست/
زنهار تا پیاله ی عشرت به دست تست/
از کف منه که خوشتر ازین هیچکار نیست /
پاسخ دادن به این دیدگاه
 
 
+2 #5 رادمند 26 فروردین 1395 ساعت 16:34
درود بر شما
واژه ریش به معنای جراحت است.
پاسخ دادن به این دیدگاه
 
 
0 #6 فرزین 23 اردیبهشت 1395 ساعت 00:49
در جایگاه یک آذربایجانی به آگاهی می رساند که ترکی استانبولی که امروزه به پشتوانه ی برنامه های ماهواره ای و سریال هایی با آماج سیاسی، اندکی در بین مردم شناخته شده است، زبان پالوده ای نیست و آمیخته ای از زبانهای آذری، عربی، پارسی، یونانی و فرانسوی است. از هیچ کیش و آیین تاریخی برخوردار نمی باشند و سعی در ادای آیین های اروپائیان را دارند. بیشتر نوشته ها و فولکلور ادبی آنان برگرفته از فرهنگ ایران است و در برخی موارد بدون برگردان به ترکی به کار برده می شود. همچون "نامردnaamerd" "نان کورnankör"
واژه ی "خسته hasts" نیز یکی از این موارد است.
پاسخ دادن به این دیدگاه
 

دیدگاه خود را بنویسید

▒ خواهشمندیم :
◄ دیدگاه های خود را در پیوند با همین جستار بنگارید.
◄ برای سپاسگزاری یا گله گذاری از جستار ، از امتیازدهی بهره ببرید.
◄ از فرستادن دیدگاه های همانند (تکراری) بپرهیزید.
◄ چنانچه پرسشی دارید آن را در انجمن پرسش و پاسخ برشمارید.
--------------------------------------------------------
√ مهرمیهن در ویرایش دیدگاه ها آزاد است.
√ دیدگاه های شما پس از بررسی نمایش داده می شود.


تبلیغات
تبلیغات
گفتگو و پرسش و پاسخ
تبلیغات
داستانزد ایرانی

ریگي در کفش داشتن

اشاره به افرادی که با نقشه ای از پیش در پی فریب دیگران اند

پیشنهاد
تبلیغات
تبلیغات
پیام های کاربران
تبلیغات


Your SEO optimized title