میهن نما
میهن نما
گفتاورد

استاد منصور رستگار فسایی

ایران سرزمینی است که به دوام و استواری در چهار راه گیتی می بالد . چنان که در برابر تمام یورش ها پایدار و نستوه ، ایستادگی کرده است . مردمان این خاک ، نسل اندر نسل ، مفهوم ایرانی بودن و ایرانی ماندن را به فرزندان خود منتقل کرده اند . ایرانیان پس از پذیرش اسلام ، پادشاهی فرهنگی را جانشین پادشاهی سیاسی کرده و هرگز از حضوری موثر و ژرف در جهان برکنار نبوده اند .

استاد منصور رستگار فسایی

کاربردی
پیشنهاد ویژه

پس از تاختِ اسکندر مقدونی به ایران و شکست واپسین پادشاه هخامنشی ، سکندر دست به کارهای بسیار ناپسند و ناروایی زد که خوشبختانه چندوچون برخوردها و رفتارهای او در همه ی بن مایه های تاریخی نگاشته وگزارش شده است . در این جستار نارواگری او و یارانش در برخورد با گنجینه های دانش ایران زمین را بر می رسیم و برآیند آن را نمایان می سازیم .

http://www.mehremihan.ir/images/stories/f8/danesh-iranbastan.jpg

گردیزی در زین الاخبار  چنین گزارش می کند:

سکندربن فیلقوس پادشاهی بگرفت و از ایرانیان بسیار بکشت . جایهاشان ویران کرد و حصارهای ایشان کند و خراب کرد . و علمهای ایشان که مر ایشان را هاربدان (هیربدان) خوانند همه را بکشت و کتابها که اندر دین مغان و زردشتی بود همه بسوخت و آنچه اندر طب و نجوم و حساب و دیگر علم ها بود ، فرمود تا آن همه را ترجمه کردند ، و به روم فرستاد و همه گنجهای ملوک ایران برداشت ...

گردیزی در ادامه ی گزارش خود می نویسد :

... به اصطخر رفت و آنجا مردم بسیار گرد آمده بودند از روزگار همای بنت بهمن ، و جائی بود که آنرا "دژ نبشت " گفتندی یعنی دارالکتب . اندر وی بسیار کتاب بود ، از علم دین زرتشتی و فلسفه و حساب و هندسه و هر علمی  . اسکندر بفرمود تا آن همه را ترجمه کردند و بروم فرستاد و فرمود به مقدونیا بنهادند و آن دژ نبشت را بسوختند با هر چه کتاب بود اندروی ، و اندر میان عجم کتاب نماند مگر اندک مایه که اندردست مجهولان مانده بود اندر زاویه های ولایت .

با بررسی و ژرف نگری در گزارش گردیزی به چند برآیند راست و روشن می رسیم :

1 – برخی از پژوهندگان، روم و اروپا را سرجشمه ی همه ی دانش ها دانسته و ایرانیان را پیرو و بهره ور از دانش های گوناگون اروپایی می دانند و چنین وانمود می کنند که ایرانیان باستان وامدار دانش بیگانگان بوده اند ، در حالی که با بررسی گزارش گردیزی روشن می شود که  این اروپاییان بوده اند که وامدار دانش نیاکان ما بوده اند و برگرداندن (ترجمه ی) گنجینه های نوشتاری ایران بفرمان اسکندر و فرستادن آنها به اروپا نشان از نو بودن این دانش ها و نبود آنها در سرزمین های اروپایی بوده است .

2 – وارونه ی دیدگاه برخی از پژوهشگران که گنجینه های نوشتاری ایران باستان را نادیده انگاشته و وانمود می کنند کتاب های ایران باستان همه دینی بوده است از گزارش گردیزی آشکار می شود که اسکندر کتاب های دینی را سوزانده و کتاب های دانش های دیگر را بروم فرستاده است و بنابراین دانش های ایران باستان تنها در زمینه ی دین نبوده است .

3 – امروزه می بینیم، گروهی در پی آنند که نشان دهند در ایران باستان دانش و کتاب نبوده است .از گزارش گردیزی آشکار می شود که در ایران باستان نه تنها کتاب ، که کتابخانه و گنج نبشت های بزرگ نیز بوده است و بیگانگان سودجو این کتاب ها را دزدیده و به کشورهای خود می فرستاده اند و گنج نبشت های ما را می سوزانده اند.  نابودی کتابها بارهای دیگری نیز در ایران رخ داد ، یکی هنگام تاخت تازیان به ایران زمین که بار دیگر این رفتار اسکندری انجام شد و دیگری هنگام تاخت مغولان که دیگر هیچ پیوندی با دانش و کتاب نداشتند و تنها بنابودی آن می اندیشیدند .

..............................................

این گزارش یک واژه ی زیبا برای جایگزینی نیز در خود دارد و آن واژه ی "دژ نبشت" است که می توانیم آن را بجای واژه ی کتابخانه بکار ببریم . دژ نبشت = جایگاه نوشته ها . (استاد فریدون جنیدی واژه ی گنج نبشت را پیشنهاد کرده است .)

....................................

گردآورنده : مهدی زیدآبادی نژاد (گروه پژوهندگان مهرمیهن)

بن مایه :

زین الاخبار - گردیزی - رویه های 58-59

  • بازدید: 1244
 

دیدگاه ها 

 
+1 #1 رضوي 07 فروردین 1396 ساعت 09:16
دورود بر ايران و ايراني
دورود بر مردمي كه خود را مي شناسند و ريشه خودرا بزرگ مي دارند .
من از سرزميني هستم كه با تمام زخمهايي كه بر رخساره و دل دارد . از پس هنوزها و امروز ها سفره هفت سينش را به جهان شناسانده و به قولي اگر با لشكر به قلب دشمن نمي تازيم با صدور هفت سين به كاخهاي بزرگ و رنگارنگ جهان با لبخند و سبزه و هفت سين مي باريم .
پاسخ دادن به این دیدگاه
 

دیدگاه خود را بنویسید

▒ از شما می خواهیم :
◄ دیدگاه های خود را در پیوند با همین جستار بنگارید.
◄ از فرستادن دیدگاه های همانند (تکراری) بپرهیزید.
◄ پرسشهای خود را در انجمن پرسش و پاسخ برشمارید.
--------------------------------------------------------
√ مهرمیهن در ویرایش دیدگاه ها آزاد است.
√ دیدگاه ها پس از بررسی (از 1 تا 72 ساعت) نمایش داده می شود.


برگ نخست گذشته ی ایران گنج های نوشتاری دانشمندان ایران در دست بیگانگان
گفتگو و پرسش و پاسخ
داستانزد ایرانی

کافر همه را به کیش خود پندارد

برخی از انسانها گمان می کنند همه مانند خودشان اند

پیشنهاد
دیدگاه کاربران
  • نبرد رستم و اشکبوس
    ممنون من میخواستم برای خانواده ام نقالی کنم،پدرم هم شاهنامه روخیلی عالی میخونه،ومن میخواستم یه نمایش خیلی خوب به اجرابزارم متن نداشتم،ولی به لطف شما متن هم پیداشد ممنون ازسایت بسیارخوبتون،،،،مرسی ممنونم....امروزسه شنبه ۱مرداد۹۸این نظرروبه سایت خوبتون میفرستم نمایش / پاسخ
    فرستنده : زینب


Your SEO optimized title