شاهنامه شناسی
پژوهش
"عجم زنده کردم" به چه معناست؟
مهدی زیدآبادی نژاد (گروه نویسندگان مهرمیهن)
بسی رنج بردم در این سال سی / عجم زنده کردم بدین پارسی
بیت بالا به باور بسیاری از شاهنامه پژوهان از آن فردوسی نیست, اما اگر بپنداریم که بیت بالا سروده خود فردوسی است نخستین نتیجه ای که هر ایرانی از آن میگیرد این است که فردوسی میگوید زبان پارسی را زنده کرده است . اما :
این یک ساده انگاری و ظاهر نگری است . از آن روی که مردمان امروز ایران از واژگان کهن پارسی و دستور پارسی سره دور شده اند, برخی از ابیات شاهنامه را دگرگون معنی می کنند .
معنی درست بیت اشاره شده :
بسی رنج بردم در این سال سی = در این سی سالی که از سرایش شاهنامه میگذرد رنج های فراوانی بردم .
عجم زنده کردم بدین پارسی : ایران و تاریخ ایرانیان را با گفتار پارسی زنده کردم .
چنانکه میبینیم منظور در مصرع دوم زنده کردن زبان پارسی نیست . منظور زنده کردن تاریخ عجم (عجم = ایرانیان ) با گفتار شیرین پارسی است . چنانکه در بخش های دیگری از شاهنامه میبینیم که فردوسی از گفتار های پهلوی یاد می کند .
پس از تازش اعراب, ایرانیان به کلی تاریخ خویش را فراموش کردند . تا بر آمدن یعغوب لیث صفاری و ابومنصور عبدالرزاق ایرانیان از گذشته خویش آگاهی درستی نداشتند . بسیاری از اسناد ملی ایرانیان نابود و ناپدید شده بود . تا آنکه این دو برامدند و آتش میهن دوستی را در جان ایرانیان بر افروختند و دستور به گردآوری نامه های کهن ایران برای نگارش تاریخ ایران باستان دادند . سپس دقیقی و فردوسی پدید آمدند و آن را به شعر در آوردند و جان و روان ایرانیان را نورانی کردند .از همین روی فردوسی در پایان شاهنامه از زنده کردن ایرانیان و تاریخ ایران سخن می گوید .
- بازدید: 729

