میهن نما
میهن نما
گفتاورد

داریوش فرهود

تمدن جهان غرب و به ویژه کشورهای اسلامی، وامدار فرهنگ، اخلاق، ادب و هنر ایران بوده و هست. افراد سرشناسی از خاندان برمکیان و نوبختیان و دیگر ایرانیان، تمامی فرهنگ و ادب غنی ایرانی، اندرزنامه‌ها و پندنامه‌ها را از متون پهلوی به عربی و حتی یونانی ترجمه کردند. مرزهای فرهنگی ایران به مراتب فراتر از مرزهای سیاسی ایران کنونی است و آثار و پیامدهای مطلوب آن،‌ هنوز هم در هند، پاکستان، افغانستان، آسیای میانه، کشورهای عربی خلیج فارس، ترکیه، عراق، سوریه، لبنان و حتی یونان و مصر و امروزه نیز در امریکا، کانادا، استرالیا و کشورهای خاور دور و اروپا دیده می‌شود.

داریوش فرهود ، پزشک دانشمند

کاربردی
پیشنهاد ویژه

1 – خانه :

تالشی : کَه – kâ ؛ کومَه – kuma : خانه ای موقت در جنگل

تبری : سِرِه – sere ؛ خِنِه – xene ؛

کیمِه – kime ؛ کومِه – kome : خانه موقت در شالیزار ؛ تِلار – telār : خانه موقت در جنگل

 

2 – ردیف :

تالشی : رَج – raj

تبری : رَج – raj

 

3 – تشنه :

تالشی : تِی شی – teyši

تبری : تِشنا – tešnā

 

4 – گرسنه :

تالشی : وِی شی – veyši

تبری : وِشنا – vešnā

 

5 – پسر :

تالشی : زوئه – zua

تبری : ریکا – rikā

 

6 – دختر :

تالشی : کِلَه – kela ؛ کینَه – kina

تبری : کیجا – kijā

 

7 – برادر :

تالشی : بوئه – bua ؛ ( بِرا – berā : تالشی جنوبی )

تبری : بِرار – berār ؛ گَگِه – gage

 

8 – خواهر :

تالشی : هووَه – hova ؛ ( تالشی جنوبی : خواَر – xoar ؛ خا – xā )

تبری : دِدا – dedā ؛ خاخِر – xāxer : خواهر

 

9 – روسری :

تالشی : لَچَک – lačak ، روسری سه گوش

تبری : لَچَک – lačak ، روسری سه گوش

 

10 – قاشق :

تالشی : کِچَه – keča

تبری : کَچِه – kače

 

11 – زنبور عسل :

تالشی : مِش – meš

تبری : ماز – māz

 

12 – گریستن :

تالشی : بامی یِه – bâmiye

تبری : بِرمِسسِن – bermessen

 

13 – اشک :

تالشی : آست – âst ( تالشی جنوبی : اَسرگ – asērg )

تبری : اَسری – asri

 

14 – ستاره :

تالشی : سوئه – sua ؛ اُستُوَه – ostova ( تالشی جنوبی : سارَه – sāra ؛ سارِه – sāre )

تبری : اِسارِه – esāre

 

15 – ماه ، کره ماه

تالشی : اُشِم – ošēm ( تالشی جنوبی : منگ – mēng ؛ مَنگ – mang )

تبری : مونگ – mong

 

16 – نور :

تالشی : سو – su

تبری : سُو –  sū

 

17 – سفید :

تالشی : ایسپی – ispi

تالشی : اِسپِه – espe

 

18 – چشمه :

تالشی : هونی – huni ؛ ( تالشی جنوبی : خونی – xuni )

تبری : خونی – xuni

 

19 – اکنون ، حالا :

تالشی : اِستِه – ēstē

تبری : اِسا ، ایسا – esā ، isā

 

20 – عقب ، پشت :

تالشی : پِش – peš

تبری : پِش – peš

 

21 – گاونر :

تالشی : کَلَه – kâlâ ؛ وِشَن – vēšân ؛ ( تالشی جنوبی : وَرزا – varzā )

تبری : وِرزا – verzā

 

22 – روی ، چهره :

تالشی : دیم – dim

تبری : دیم – dim

 

23 – بینی ، دماغ :

تالشی : وِنی – vēni ؛ وینی – vini

تبری : وِنی – veni

 

24 – سگ :

تالشی : اِسپَه – ēspa

تبری : سگ – sag

 

25 – توله سگ :

تالشی : کِتَه – kēta

تبری : سَکِتکا saketkā  ؛ سگ کِتِه sagkete

 

26 – اوردک :

تالشی : بیلی – bili

تبری : سیکا – sikā ؛ بیلی – bili

 

27 – گوسفند :

تالشی : پاس ، پَس – pâs

تبری : گِسوِن – gesven ؛ گِسَن – gesan ؛ گوسپِن ، گاسپِن – gāspen

 

28 – مرغ :

تالشی : کاک – kâg ؛ ( تالشی جنوبی : کرگ – karg )

تبری : کِرگ – kerg

 

29 – خروس :

تالشی : سوک – suk

تبری : تِلا – telā

 

30 – مادر :

تالشی : نَنَه – nânâ ( تالشی جنوبی : دِدِه – dede )

تبری : مار – mār ؛ دَدِه – dade ؛ نِنا – nenā ؛ نَنِه – nane

 

31 – پدر :

تالشی : دَدَه – dâdâ

تبری : پِر – per ؛ پی یِر – piyer ؛ بَبِه – babe ؛ بِبا – bebā

 

32 – گرگ :

تالشی : واگ – vâg ؛ ( تالشی جنوبی : وَرگ – varg )

تبری : وِرگ – verg

 ........................................

پی نوشت :

در این تطبیق ، واژه های تالشی از گویش شمالیِ این زبان و مربوط به منطقه آستارا می باشد و در بعضی موارد به گویش جنوبی زبان تالشی نیز اشاره شده است ، و واژه های زبان تبری نیز گویش شهرستان بابل در استان مازندران می باشد . واژه های تبری به صورت مستقیم از آقای علی شعبان نیا گویشور تبری زبان اهل بابل در استان مازندران پرسیده شد .

گردآورنده : ضیاء طرقدار ( گروه پژوهندگان مهرمیهن )

  • بازدید: 38
 

دیدگاه ها 

 
0 #1 مهدی کمالی 17 اسفند 1397 ساعت 19:43
درود و سپاس از آقای طرقدار
-----------
خواهشی دارم که نام زوان تپوری را ویرایش و درست بفرمایید.
نام اصلی= تپوری
معرب آن= طبری
نام مندرآوردی= تبری
-----------
نکته ای که آوردنِ آن خالی از لطف نیست هم آن است که در زوان تپوری به وارون زوان پارسی، گاهی پیش می آید که چندین برار تپوری برای یک واژه پارسی داریم، برای نمونه "خواهر" پارسی در تپوری می شود "خواخِر" ولی همین خواهر اگر خواهر ارشد خانواده یعنی بزرگترین دختر باشد، او را "دِدا" و دیگر خواهران را "خواخِر" خواهند خواند.
-------------
نکته دیگری که از این پژوهش ارزشمند دریافتم، این بود که گویا نزدیکی تپوری با تالشی جنوبی بیشتر است تا تالشی شمالی؟
--------------
سپاس از رسانه ارزشمند و بی همتای جهانی مهرمیهن
پاسخ دادن به این دیدگاه
 

دیدگاه خود را بنویسید

▒ از شما می خواهیم :
◄ دیدگاه های خود را در پیوند با همین جستار بنگارید.
◄ از فرستادن دیدگاه های همانند (تکراری) بپرهیزید.
◄ پرسشهای خود را در انجمن پرسش و پاسخ برشمارید.
--------------------------------------------------------
√ مهرمیهن در ویرایش دیدگاه ها آزاد است.
√ دیدگاه ها پس از بررسی (از 1 تا 72 ساعت) نمایش داده می شود.


برگ نخست زبان و گویش تطبیق واژه هایی از زبان های تالشی و تبری ( مازنی )
گفتگو و پرسش و پاسخ
داستانزد ایرانی

گر سر به گل داري اکنون مشوي

شتاب کن، تند باش

(اشاره به اینکه اگر در حال شست و شوی سر خود هستی (در گرمابه ای) این کار را رها کن و بشتاب - همسان : آب دستت بزار زمین و بیا)از زمان باستان تا چند سال پیش ایرانیان برای شست و شوی سر خود از گل سر شور بهره می بردند که دارای ویژگی های بسیار سودمندی بود و به موها آسیبی نمی زد ، همچنین وارونه ی شامپوهای امروزی به زمین و گیاهان نیز آسیبی نمی رساند.

پیشنهاد
دیدگاه کاربران
  • دبیره ی امروز ما، الفبای عربی یا الفبای آریایی؟
    نخست باید اعتراف کنم که اطلاعاتی که داده شده بسیار جالب و آموزنده بود. اما چند نکته را به عرض خوانندگان میرسانم شاید کمی جای تٱمل برای آنها باشد. اول این که حروف الفبا یا رسم الخط فقط یک قرارداد است برای این که سایر افراد بتوانند منظور نویسنده را متوجه شوند. این که این قرارداد چه اسمی دارد، از کجا آمده، ارزش و اهمیت زیادی ندارد و مهمتر از آن آشنایی با زبانی است که آن متن بدان نواشته شده است. برای مثال اکثر مردم اروپا از حروف لاتین برای نوشتن استفاده میکنند اما هرگز یک آلمانی وقتی متنی به زبان اس... نمایش / پاسخ
    فرستنده : فرزندی از ایران


Your SEO optimized title