میهن نما
میهن نما
گفتاورد

جلال خالقی مطلق

ايران يک کشور باستاني و با فرهنگ است، اين مسأله را همه جهانيان قبول دارند، چرا خودمان قبول نداشته باشيم، قدر اين فرهنگ ارزشمند را دانسته و زبان و ادبيات پارسي را پاس بداريد، زيرا تمام هويت ايرانيان وابسته به زبان پارسي است و اگر خداي ناکرده اين زبان خدشه دار شود، بناي هويت، استقلال و وحدت ارضي ايرانيان به خطر مي افتد.

جلال خالقی مطلق

کاربردی
پیشنهاد ویژه

پاسخ من به کسي که از من مي پرسد چرا زبان فارسي را دوست داري ٬ چه مي تواند باشد؟ نخست مي بايد بگويم دوست داشتن لفظ مناسبي براي بيان اين دلبستگي نيست و گنجايش کافي ندارد و به جاي آن بهتر است از عشق ورزيدن استفاده کنم. اما چرا به زبان فارسي عشق مي ورزم؟

http://www.mehremihan.ir/images/stories/F1/parsi-negaresh2.jpg

پاسخ من اين است که زبان فارسي نه فقط مرا با فارسي زبانان جهان و ايرانيان معاصر و هموطنانم پيوند مي دهد و موجب همدلي و همزباني من با آنان مي شود که مرا با نياکانم مرتبط و متصل مي کند و قادر مي سازد تا صدايشان را به مدد آثار مکتوبشان از وراي اعصار و قرون بشنوم و با آنان هم نوا و هم آواز شوم. زبان فارسي به جويبار زلالي مي ماند که کم و بيش يک هزار و دويست سال پيش از سرچشمه اي واقع در سرزمينهاي شمال خراسانِ امروز جوشيده و در زمين و زمان جاري گشته است. ما که امروز در منتهاي پايين دستِ آن جويبار نشسته ايم هر لحظه مي توانيم گلها و ميوه ها و تحفه هايي را که پدران و مادران ما ٬ در زمانهاي گذشته ٬ در بالادست به آن سپرده اند دريافت کنيم و کام و مشام خود را بهره مند سازيم ٬ همچنان که مي توانيم هداياي تازه اي به اين ميراث دلپذير بيفزاييم تا نسلهاي آينده از آنها برخوردار شوند. به کمک زبان فارسي مي توانم پاي سخن دانشمندان و حکيماني بنشينم که در طول قرنهاي گذشته سخنان عالمانه و حکمت آميز خود را به زبان فارسي بيان کرده و به يادگار گذاشته اند. همچنين مي توانم ٬ با فهم معارف و مناجات مؤمنان و عارفان بزرگ ٬ دل به آنان بسپرم و به معبود و محبوب آنان ايمان بياورم و با او راز و نياز کنم و در خانقاهها با صوفيان شوريده حال هم نشين شوم و همراه با آنان به سماع برخيزم و اشعارشان را زمزمه کنم. علاوه بر اين ٬ با زبان فارسي مي توانم نيوشاي اندرز استادان اخلاق باشم و خلاصه مي توانم بر سر سفره گسترده و پرنعمتي که در گستره ايران زمين گسترده است بنشينم و جان تشنه و گرسنه خود را قوت و قوّت بخشم. آري ٬ به زبان فارسي عشق مي ورزم چون با دانستن اين زبان مي توانم احساسات و افکار ايرانيان و فارسي زبانان ديروز و امروز را درک کنم و در غمها و شاديها و بيمها و اميدهاي آنان شريک شوم و همچون آنان به آنچه دوست داشته اند مهر بورزم و آنچه را دشمن مي شناخته اند دشمن بدارم. اين زبان فارسي است که به من توانايي و فرصت مي دهد تا ترانه هايي را که مادران در نيمه شبها در کنار بستر و بالين کودکان خود مي خوانده اند بشنوم و نسيم مهربان لالائيِ آنها را ٬ مانند پري لطيف که بر گونه من کشيده مي شود ٬ لمس کنم. با زبان فارسي مي توانم به دوبيتيهاي ساده و صميمانه چوپانان دشتهاي سرسبز و پهناور گوش دهم و غم تنهائيِ آنها را با خواندن آوازهاي دلنشيني که همراه با نواي ني خوانده اند در خويشتن تکرار کنم. با زبان فارسي مي توانم با سارباناني که در بيابانها کاروان اُ شتران خود را ٬ روز و شب ٬ با صداي خود به رفتار گرم مي ساخته اند هم سفر شوم ٬ با زنان شاليکار در شاليزارهاي ميهنم هم گام و هم دست باشم ٬ با پهلوانان در ورزشخانه ها شاهنامه بخوانم و پاي بکوبم و با لوطيان و لولياني که در شبهاي تاريک در کوچه هاي خلوت و کوچه باغهاي آرام ٬ آزاد و آسوده ٬ کوچه باغي مي خوانند و دل مردمان را در خانه ها مي شورانند همراهي کنم. به برکت زبان فارسي مي توانم لطف و صفا و شور و غوغاي دلهاي عاشق را در دل و جان خويش دوباره بيافرينم و با خواندن اشعار عاشقانه جوش و خروش و شيفتگي و بي قراري رنگين و رنگارنگ عاشقان را در نظر آورم و به تماشاي اين دنياي خيال انگيز بنشينم.

نکته شگفت انگيزي که در کار زبان فارسي وجود دارد و مرا به حيرت فرو مي برد گسترش رازآميز اين زبان در قلمرو پهناور آن است. همواره از خود مي پرسم زبان فارسيِ دري ٬ که در قرون اوليه دوران اسلامي ايران در مشرق و شمال شرقي اين سرزمين رواج داشت ٬ چگونه توانست در همه جاي ايرانِ امروز و ماوراءالنهر و آسياي ميانه و افغانستان و هندوستان و قفقاز و آسياي صغير و بالکان رواج يابد و زبان ادبي و رسمي شود؟ در روزگاري که از رسانه هاي جمعي امروزي خبري نبود و ارتباطات بسي کند و دشوار بود و در دوراني که حکومت واحدي در اين قلمرو پهناور وجود نداشت و هر ناحيه آن در دست خانداني بود که غالباً با خاندان حاکم بر ناحيه ديگر در جنگ و جدال بود ٬ آن کدام جاذبه و جادو بود که اين زبان را همچون چتري گسترده بر سر اين جغرافياي پهناور با همه تنوع و اختلافاتي که در آن بود استوار داشت؟ چه شد که حافظ و سعدي در شيراز ٬ که زبان محلي خاصّي داشت ٬ به جاي آن که به آن زبان بسرايند و بنويسند ٬ به همان زباني شعر سرودند که رودکي در بخارا و فردوسي در طوس و غزنين و ناصرخسرو در يمگان و خاقاني در شروان و نظامي در گنجه و خيام و عطار در نيشابور و مولوي در بلخ و قونيه و کمال در خجند و خواجو در کرمان و قطران در تبريز شعر سروده بودند؟ کدام رشته نامرئي اين همه شاعر و نويسنده را در اين قلمرو وسيع به يکديگر پيوند مي داد و کدام دست نيرومند اين جمع کثير اهل علم و ادب را با همه تفاوتي که در مذهب و مرام و موطن و قوميت و زبان مادري و محلّي داشتند با يکديگر متحد مي ساخت و بر آن مي داشت تا چراغ زبان فارسي را از گزند باد و باران در امان دارند تا همچنان روشن بماند و پرتوافشاني کند. زبان فارسي موسيقيِ دلنوازي است که يک عمر در گوش من خوانده شده و دلم را به وجد آورده است.

اين زبان به چشم انداز سرزمين من وسعت مي دهد و مرا از مرزهاي مصنوعي امروز فراتر مي برد و با مردمان کاشغر در چين ٬ بنارس و بمبئي در هند ٬ پنجاب و لاهور در پاکستان ٬ سمرقند و بخارا در ازبکستان ٬ خجند در تاجيکستان ٬ بدخشان و يُمگان و بلخ و هرات در افغانستان ٬ مرو و خيوه در ترکمنستان ٬ تفليس و شروان در قفقاز ٬ و فارسي زبانان ديروزيِ بوسني و بالکان يگانه مي سازد.

احساس مي کنم که هرجا فارسي زباني بوده و هست ٬ همان جا وطن من است بلکه خانه من است که هستيِ من در آن خانه سکونت دارد ٬ خانه اي که سرگرداني و سرگشتگي ام در آن به سکون و تسکين بدل مي شود. ايراني » و « خود بودن » ؛ زبان فارسي رکني از ارکان هويت فردي و جمعي من است من کيستم و به کدام » من از زبان فارسي جدايي نمي پذيرد و چون از خود مي پرسم « بودن بي گمان زبان فارسي در خاطرم نقش مي بندد؛ زيرا جز به اين زبان « ملت تعلق دارم نمي توانم فکر کنم. وقتي با خودم حرف مي زنم ٬ هميشه به زبان فارسي حرف مي زنم و آن منِ خسته دل که ٬ به قول حافظ ٬ در درون من است و من خموشم و او در خروش و در غوغاست با من به زبان فارسي حرف مي زند. با زبان فارسي ايراني مي شوم و ايراني مي مانم. وجود من و هويت من با اين زبان بسط پيدا مي کند و گسترش مي يابد. هرچه اين زبان را بيشتر مي خوانم و بهتر مي فهمم ايراني تر مي شوم. زبان فارسي ريشه اي است که با آن به خاک وطنم بسته شده ام و فرهنگ سرزمين خود را با اين ريشه از خاک مي مکم و با تغذيه از آن زنده مي مانم و مي رويم و مي بالم و گُل مي دهم و گُل مي کنم. آري ٬ اين چنين است که هر وقت نظم و نثري دلپذير و شيرين و استوار به اين زبان مي خوانم و مي شنوم شادمان مي شوم و زبان به تحسين مي گشايم و هرگاه مي بينم زبان يا خط فارسي ٬ که ظرف بلورين و جامه فاخر اين زبان است ٬ خوار شده و خدشه و خطري بر آن وارد آمده غمگين و تلخکام مي شوم. حکايت من و زبان فارسي همان است که حافظ گفته است:

من جرعه نوشِ بزمِ تو بودم هزار سال

کي ترکِ آبخورد کند طبعِ خوگرم

گر برکَنم دل از تو و بردارم از تو مهر

آن مهر بر که افکنم آن دل کجا برم

........................

نگارش : غلامعلي حدّاد عادل

  • بازدید: 806
 

دیدگاه خود را بنویسید

▒ از شما می خواهیم :
◄ دیدگاه های خود را در پیوند با همین جستار بنگارید.
◄ از فرستادن دیدگاه های همانند (تکراری) بپرهیزید.
◄ پرسشهای خود را در انجمن پرسش و پاسخ برشمارید.
--------------------------------------------------------
√ مهرمیهن در ویرایش دیدگاه ها آزاد است.
√ دیدگاه ها پس از بررسی (از 1 تا 72 ساعت) نمایش داده می شود.


برگ نخست زبان و گویش چرا به زبان پارسي عشق مي ورزم؟
گفتگو و پرسش و پاسخ
داستانزد ایرانی

هر چیز که خار آید یک روز به کار آید

چیزی که امروز به کارمان نمی آید را نباید دور بیندازیم  ، شاید روزی به کار بیاید و آنگاه خود را برای دورانداختن آن سرزنش می کنیم

پیشنهاد
دیدگاه کاربران
  • دبیره ی امروز ما، الفبای عربی یا الفبای آریایی؟
    نخست باید اعتراف کنم که اطلاعاتی که داده شده بسیار جالب و آموزنده بود. اما چند نکته را به عرض خوانندگان میرسانم شاید کمی جای تٱمل برای آنها باشد. اول این که حروف الفبا یا رسم الخط فقط یک قرارداد است برای این که سایر افراد بتوانند منظور نویسنده را متوجه شوند. این که این قرارداد چه اسمی دارد، از کجا آمده، ارزش و اهمیت زیادی ندارد و مهمتر از آن آشنایی با زبانی است که آن متن بدان نواشته شده است. برای مثال اکثر مردم اروپا از حروف لاتین برای نوشتن استفاده میکنند اما هرگز یک آلمانی وقتی متنی به زبان اس... نمایش / پاسخ
    فرستنده : فرزندی از ایران


Your SEO optimized title