میهن نما
میهن نما
گفتاورد

عبدالرفیع حقیقت

يكي از خصوصیات ممتاز دانشمندان و انديشمندان راستين ايراني، آزاد انديشي و مردم گرایي است. كه نماينده وسعت نظر بي انتها و رهایي يافتن از قيود دست و پاگير محدود مربوط به قبيله و گروه و نژاد و شهر و قوم و مملكت و مكتب و توقف نكردن آنان در مراحل مختلف زندگي فريبنده مادي مي باشد . اين خصيصه ی آموزنده و آموزنده جهاني كه راهنماي سعادت بشري و شيوه ی راستين رسيدن به مدارج عالي كمال معنوي است بدون مطالعه و تفحص و تعمق وسيع وهمه جانبه و همچنين تامل و تهذيب و كوشش و جهش فكري و عملي بي وقفه و بي غرضانه و خالي از تعصب امكان پذير نيست .

عبدالرفیع حقیقت

کاربردی
پیشنهاد ویژه

ابزارهای سنجش محصولات کشاورزی و دامی و دیگر کالاها مثل همیشه از ضروریات زندگی اقتصادی روستاییان و جوامع شهری دوره ی ساسانیان بوده است. از اینروی آوردن داده هایی از ابزارهای سنجش آن دوره در اینجا گرچه هم کامل نباشد باز از نظر نیاز آگاهی ما به آنها بایسته است.

ترازوی کهن

برای سنجش کالاهای سنگین و حجم دار از قپان استفاده می کرده اند. این ترازوی بزرگ در برهان قاطع گپان ضبط گشنه بعنی به همان واژه یی که در پارسی عهد ساسانی گفته می شده است. فردوسی هم گپان آورده :

همه گنج ارجاسب در باز کرد
به گپان درم سختن آغاز کرد

سنگهایی که برای کشیدن زر و سیم به کار می بردند از شیشه بود تا به گذشت زمان ساییده نشود و عوارض هوا در آن اثر نکند و کم فروشان نتوانند به آسانی از وزن آن بکاهند. از اینگونه سنگها مقداری کشف شده که اکنون در موزه های عراق و و لندن موجود است.
از وسایل اندازه گیری طول بکی گز بوده، تقریبا به قدر بك متر و یا بك زرع که در مورد پارچه و زمین و هرچه قابل اندازه گیری بوده به کار می رفته است.
اشروه: که معرب آن عشر است یکدهم سهم محصول را می گفته اند که از زمان هخامنشیان در ایران معمول بود.
گریب (جريب):  مقدار بذری بوده که دريك گریب کشت میشده. این واژه به عقیده آرتور کریستن سن ایران شناس دانمارکی در اصل سریانی بوده که از زبان پارسی به زبان عربی در آمده است. گریب یعنی مربعی که طول هر ضلع آن شصت ذراع باشد.
قفیز : پیمانه یی بوده که گنجایش آن به تقریب برابر مقدار بذری بوده که در يك گریب با قفیز زمین کشت می شده. این واژه هم در اصل سریانی است که در عصر ساسانی در دیوانهای دولتی رایج بوده و از راه زبان پارسی وارد زبان عربی شده است. قفیز در عین حال واحد سطح هم بوده و یکدهم سطح گریب را می گفتند که ۳۶۰ ذراع بود.

اشل:  بك واحد اندازه گیری طول بوده، برابر شصت ذراع با بك ضلع گريب. اصل واژه نبطی است که از پارسی به عربی وارد شده است.

قنقل:  پیمانه ای مساوی با ۱۲۰ قفيز بذر با هر نوع غله.

مكوك:  بك هفتم من با ۷۹۸ گرم.

گپ: چهار مكوك و آن با پنج عشیر برابر بوده است.

عشبر: یکدهم قفیز که برابر است با ۳۹ ذراع بذر.

سخ: پیمانه یی بوده برابر ۲۴ من.

درهم : این نام جدای پول به وزن هم اطلاق می شده که اصلا بونانی است و از زبان پارسی به عربی راه یافته . کریستین سن این وزن یعنی درهم ساسانی را حدود 450  گرم نوشته که برابر بوده با بك مثقال ساسانی.

تسوی(نسوج) : برابر بك بیست و چهارم درهم (مثقال) بعني بك نخود بوده است.

کیلج: پیمانه یی بوده برابر ۲۰۰ گرم.

قدح: پیمانه بی به وزن ۱۰۱۰ گرم.

استير: يك چهلم من و با یکدهم از يك چهارم من که همان سیر باشد.

تشك: که معرب آن طسق شده است، به معنی مقدار مالبانی بوده که به هريك گريب زمین کشاورزی می بسته اند.


زندگی اقتصادی روستاییان و طبقات اجتماعی ایران – غلامرضا انصافپور

  • بازدید: 310
 

دیدگاه خود را بنویسید

▒ از شما می خواهیم :
◄ دیدگاه های خود را در پیوند با همین جستار بنگارید.
◄ از فرستادن دیدگاه های همانند (تکراری) بپرهیزید.
◄ پرسشهای خود را در انجمن پرسش و پاسخ برشمارید.
--------------------------------------------------------
√ مهرمیهن در ویرایش دیدگاه ها آزاد است.
√ دیدگاه ها پس از بررسی (از 1 تا 72 ساعت) نمایش داده می شود.


برگ نخست گذشته ی ایران اندازه ها و وزنها و پیمانه ها در ایران باستان
گفتگو و پرسش و پاسخ
داستانزد ایرانی

از این گوش می گیرد از آن گوش در می کند

حرف شنوی ندارد و به سخنان توجهی نمی کند

پیشنهاد
دیدگاه کاربران
  • کتاب تازه ی محمدرسولی به نام بوفی کور پخش گردید
    درود . این کتاب(بوفی کور) کتاب خیلی خاص و ویژه ای است. برای دانستن درست این کتاب نیاز به آگاهی از تاریخ کهن ایران و نیز آشنایی به شاهنامه است.در عین حال کتاب به صورت داستانی و عاشقانه است. پیام این کتاب نزدیک به پیام کتاب بوف کور صادق هدایت است. نمایش / پاسخ
    فرستنده : ناصر اسلامی


Your SEO optimized title