میهن نما
میهن نما
گفتاورد

هوشنگ طالع

ما امروز بايد به اين نتيجه برسيم كه تنها دوست ملت ايران در سرتاسر اين جهان، ملت ايران است يعني ما نه دوست هميشگي داريم، نه دشمن هميشگي. بسته به حركاتي كه مي كنيم و بسته به منافع ملي ما در آن زمان، اينها مي توانند تغيير كنند. چيزي را بايد بدانيم كه تنها ياور ما ملت ايران است. حالابايد راه هايي در پيش بگيريم كه با اين ملت در آشتي كامل و صلح و صفاي كامل به سر ببريم. هويت ملي خود را بازيابي كنيم. اين عاملي است كه اين ملت را تا امروز نگه داشته است.

دکتر هوشنگ طالع

کاربردی
تبلیغات
شاهنامه ی فردوسی
تبلیغات
فرهنگ ایران شکوه فرهنگ ايران از زبان دانشمند اندلسي
میانگین امتیار کاربران: / 1
بسیار بدبسیار خوب 

ابوالقاسم صاعِد بن احمد بن صاعد، مشهور به قاضي صاعد، تاريخ‌نگار، اخترشناس، پزشك، رياضي‌دان، فقيه مالكي و قاضي اندلسي، در كتاب التَّعْريفُ بِطَبَقاتِ الاُمَمْ، كه گزارشي بسيار كوتاه و فشرده (اما مهم ) از تاريخ علم جهان است، هنگام برشمردن امت‌هاي گوناگون، نخست از ايرانيان ياد كرده و در اين باره آورده است:

« و اما نخستين امت: ايرانيان (الفُرْسْ)؛ محل سكونتشان ميانه‌ي بخش آباد زمين است و حدود كشورشان از سرزمين موسوم به جَبَلْ (كوه‌هاي زاگرس) در شمال عراق است تا همدان و قم و كاشان و جز آن، و از سرزمين ارمنستان و نواحي نزديك درياي خزر گرفته تا آذربايجان و طبرستان (مازندران و بخشي از گيلان امروزي) و ري و طالقان و گرگان تا سرزمين خراسان همچون نيشابور و دو «مروْ» (يعني دو شهر مَرْوْ و مَرْوْروذ كه امروزه هر دو در جمهوري تركمنستان قرار دارند)، و از سرخس و هرات (در افغانستان امروزي)، و خوارزم (در جمهوري‌هاي ازبكستان و تركمنستان كنوني)، گرفته تا بلخ و بخارا و سمرقند و فرغانه و شاش و جز آن از شهرهاي خراسان بزرگ (شهرهاي اخير امروزه در جمهوري‌هاي تازه استقلال يافته‌ي قرقيزستان، تاجيكستان، ازبكستان و تركمنستان قرار دارند) تا سجستان و كرمان و فارس و اهواز و اصفهان و هر چه از توابع اين‌ها باشد. كشور آن‌ها يك پارچه، پادشاهشان يكي، و زبان همه نيز فارسي است. جز آن كه در شمار اندكي از واژگان اختلاف دارند. اما در شمار حروف و چگونگي نوشتن آن‌ها با هم موافقند و اختلاف ميان آن‌ها در زبان، آنان را از حوزه‌ي زبان فارسي بيروني نمي‌سازد، همچون پهلوي(= فارسي ميانه، زبان مردم ايران تا حدود سده‌ي سوم هجري )، دري و جز آن از زبان‌هاي ايراني. »

وصفي كه قاضي صاعد درباره‌ي ايران آورده مربوط به ايران باستان است زيرا به گفته‌ي خود او پس از ظهور اسلام، «امت فارس» و چندين امت ديگر با پيوستن به يكديگر امت اسلام را تشكيل داده‌اند. وي در ادامه شاهان ايران را در كارداني، دادگري و مردم‌داري و نظام حكومتي ايران را در سابقه و پايداري، بي‌نظير مي‌خواند و مي‌افزايد: «از ويژگي‌هاي ايرانيان اين است كه به پزشكي توجه بسيار، به احكام نجوم و تأثير آن بر جهان شناختي كامل، در رصد سابقه‌اي كهن و در بررسي حركت ستارگان روش‌هاي گوناگون دارند». سپس به آثار مهم ايرانيان در احكام نجوم، يكتاپرستي آنان از ديرباز و سرانجام نابودي حكومتشان به دست اعراب اشاره مي‌كند.

چنان كه آمد، قاضي صاعد زبان‌هايي همچون خوارزمي و سُغْدي (زبان مردم ناحيه‌ي سُغد در اطراف بَلْخ و بخارا) را كه در شمال خراسان بزرگ بدان سخن گفته مي‌شد به صراحت از شاخه‌هاي زبان فارسي دانسته؛ هم ‌ چنان كه امروزه نيز زبان‌شناسان اين زبان‌ها را در شمار زبان‌هاي ايراني شرقي مي‌دانند. به طور خلاصه وي همه‌ي سرزمين فعلي ايران و نيز افغانستان، تركمنستان، تاجيكستان، ازبكستان، قرقيزستان، ارمنستان، گرجستان، جمهوري آذربايجان و حتي بخش‌هايي فراتر از اين نواحي را جزو محدوده‌ي فرهنگي و سياسي ايران پيش از اسلام دانسته است. ناگفته پيداست كه يك دانشمند عرب اندلسي هيچ انگيزه‌اي براي بزرگ جلوه دادن ايران نداشته و به همين خاطر نمي‌توان وي را به دروغ گويي متهم كرد.

از سوي ديگر، برخي از دانشمندان برخاسته از اين نواحي، كه امروزه بخشي از خاك ايران به شمار نمي‌آيند، به صراحت خود را ايراني برشمرده‌اند. براي مثال، ابوريحان بيروني كه از مردم شهر كاث(نام پايتخت باستاني خوارزم) بود، در الآثار الباقية آورده است: « مردم خوارزم، شاخه‌اي از درخت تناور ايراني و قومي از آنانند». عبارت عربي چنين است: «و أمّا أهلُ خوارزم، و إن كانوا غُصْناً من دَوْحَةِ الفرسِ و نَبْعَةً من سَرْحَتِهم»

اما قاضي صاعد از تأثير شگرف فرهنگ ايراني بر نواحي شرق عراق و تركيه‌ي فعلي غافل بوده است. در حالي كه بيشتر و شايد همه‌ي پزشكان برجسته‌ي دربار عباسيان تا اواخر سده‌ي سوم هجري قمري از دانش‌آموختگان دانشگاه گندي‌شاپور(در نزديكي اهواز كنوني) بودند . براي مثال، ناحيه‌ي حيره، خاستگاه مترجميني بنام چون حُنين بن اسحاق و شاگردانش، همواره تحت تأثير فرهنگ ايراني بود و به ويژه خود حنين دانش‌آموخته‌ي گندي‌شاپور بود. دو مدر سه‌ي ايراني در شهرهاي رُها و نصيبين نيز در رشد فرهنگ ايراني در شرق عراق و تر كيه‌ي امروزي نقشي بسزا داشتند.

برگرفته از :

كرامتي، يونس. نگاهي به تاريخ رياضيات و نجوم در ايران، تهران، انتشارات اميركبير، 1385

  • بازدید: 1566
 

دیدگاه خود را بنویسید

▒ خواهشمندیم :
◄ دیدگاه های خود را در پیوند با همین جستار بنگارید.
◄ برای سپاسگزاری یا گله گذاری از جستار ، از امتیازدهی بهره ببرید.
◄ از فرستادن دیدگاه های همانند (تکراری) بپرهیزید.
◄ چنانچه پرسشی دارید آن را در انجمن پرسش و پاسخ برشمارید.
--------------------------------------------------------
√ مهرمیهن در ویرایش دیدگاه ها آزاد است.
√ دیدگاه های شما پس از بررسی نمایش داده می شود.


تبلیغات
تبلیغات
گفتگو و پرسش و پاسخ
تبلیغات
داستانزد ایرانی

دندون اسب پیشکش را نمی شمارند

اگر ارمغان و هدیه ای از کسی گرفتی نباید بر کم و کسر هدیه خرده بگیری

پیشنهاد
تبلیغات
تبلیغات
پیام های کاربران
تبلیغات


Your SEO optimized title