میهن نما
میهن نما
گفتاورد

سعید نفیسی

من نه ازین جهت که ایرانیم ، بلکه از آن جهت که تاریخ خوانده ام و میانه دارم، میتوانم بجرات گفت که کشوری مردخیز تر از ایران در جهان سراغ ندارم . فرزندان ایران باید فخر کنند که ریشه و تنه و شاخ این درخت برومندند.

روانشاد استاد سعید نفیسی

کاربردی
تبلیغات
شاهنامه ی فردوسی
تبلیغات
یادگارهای فرهنگی چنار کیقباد
میانگین امتیار کاربران: / 0
بسیار بدبسیار خوب 

مجتبی گهستونی:

در ادامه بلندای رشته کوههای زاگرس در غرب شهر دهدز از توابع شهرستان ایذه در خوزستان روستایی به نام قلعه سرد بالا روزگار کهن خود را پشت سر می گذارد.

منطقه قلعه سرد مجموعه ای از چند آبادی است که روستاهای قلعه سرد بالا، چلیساد، کِلی مُلک، سرمسجد، ده کیان و دراز دره را شامل می شود.

از اهواز که به سمت ایذه بیایی و ۴۰ کیلومتر که از دیار ایلامیان و الیمایی ها که بگذری به شهر دهدز می رسی. از جنوب که به سمت شمال شرقی خوزستان بروی، دهدز آخرین شهر از خوزستان محسوب می شود. از مسیر چهار محال و بختیاری هم که به خوزستان بیایی نخستین شهر همان دهدز است.

دهدز از جمله شهرهایی است که جاذبه های طبیعی و آثار تاریخی با ارزشی را در خود جای داده است که البته با آبگیری سد کارون سه در سال ۱۳۸۳ بخشی از مناطق تاریخی و گردشگری آن به زیر آب رفت. اکنون روستاهای شیوند، سادات حسینی، لهبید، حاجی کمال و... گردشگران و طبیعت گردان فراوانی را در خود جای می دهد. در روستای قلعه سرد بالا مردمان آن از ایل هفت لنگ دیناران، طایفه ی اورک، تیره ی قلعه سردی هستند.

از ویژگی های قابل توجه منطقه نزدیکی انجام ییلاق و قشلاق مردمان ساکن در این منطقه در روستاهای قلعه سرد بالا و قلعه سرد پائین است. ییلاق و قشلاق آنها در مدت زمان کوتاهی صورت می گیرد و اختلاف سطح شان نسبت به یکدیگر ۶۰۰ متر است که به همین دلیل قلعه سرد بالا منطقه ییلاقی و قلعه سرد پائین منطقه قشلاقی ساکنان محسوب می شود.

در قلعه سرد بالا علاوه بر داشتن باغات انار، زردآلو، آلو، به، انجیر، گردو و... چشمه های پشت چنار، زیر چنار و... قله های خرسعلی، ماد و... ، قبرستان قدیمی از دوران گذشته تا کنون با برخورداری از شیر سنگی و قبرهایی برخوردار از نقوش، بقعه هایی با نام چلتنان، مسلم و بازنگلی، غارهایی به نام آب تک، آب سوراخ، میان دژان و... و چناری چند هزار ساله به نام کیقباد که در وسط روستا قرار گرفته است، همه گی حکایت از قدمت منطقه و بکر بودن آن دارد.

در قلعه برد بالا که گورستانی بزرگ وجود دارد که به گفته اهالی محل علاوه بر دفن مسلمانان در کناره آن به دلیل اینکه جهت قبورها با یکدیگر فرق دارد غیر مسلمان نیز دفن شده است. بر روی قبور مردگان مسلمان قبرستان اشکال مختلفی از شمشیر، تبر، کمربند و... حک شده است.

در این روستا اکثر زنان و مردان علاوه بر دانش کافی و علاقه به فرهنگ و هنر یا شاعر هستند و یا به شعر علاقه دارند که تاکنون شاعران جوان و پیشکسوت آن آثار متعددی را نشر کرده اند که ملا قلعه سردی، سلطان مراد کیانی قلعه سردی، نیکزاد کیانی قلعه سردی، ملا شیر علی کیانی قلعه سردی، کوروش کیانی قعه سردی، وحید کیانی قلعه سردی ،رامین کیانی قلعه سردی، فرشید کیانی قلعه سردی و... از آن جمله اند. نام خانوادگی همه آنان کیانی قلعه سردی است که با توجه به نام کیقباد که از پادشاهان کیانیان محسوب می شود دیرینه گی آنان نیز مشخص می گردد.

در روستای قلعه سرد بالا چناری با قدمت چندهزار ساله وجود دارد که به گفته مردمان روستا چنار کیقباد؛ میدان بازی الختر قلعه سرد بالا محسوب می شود.

درخت چنار ظاهرا به خاطر عظمت خود و عمر زیادش در میان ایرانیان از جمله درختان مورد توجه بوده است. پراکندگی، سایه گستری شاخه‌های چنار به هر سو ، بزرگی، سترگی و پرعمری درخت چنار تنها باعث تقدس آن شده است بلکه تازگی و نو به نو شدن هرساله این کهن باعث اهمیت گردیده است.

در ملاقاتی با منصور کیانی قلعه سردی فرنشین (رئیس) سابق شورای شهر دهدز که خود در این روستا زندگی می کند وی گفت: روستای قلعه سرد از تاریخ ناشناخته ای برخوردار است ولی با توجه به شواهد و قرائن نیاز به رمزگشایی دارد. درخت چنار آن از اهمیت فراوانی برای مردم برخوردار است که در کناره های آن چشمه هایی وجود داشته و یا دارد.

وی در ادامه افزود: بر روی درخت چنار که آن را به کیقباد نسبت می دهند کتیبه ای وجود داشت که به دلیل فعل و انفعالات صورت گرفته در خود درخت و در پنج سال پیش بخش هایی از تنه آن و کتیبه ای که بر روی آن بود در آتش سوخت.

با مشاهده سطحی قطر درخت که ریشه آن بر روی زمین به اندازه ۵ انسان در کنار هم قرار گرفته با دستان باز به نظر می سد که بیش از ۸ متر قطر دارد. برروی کتیبه ای که بر روی درخت نصب شده بود و اکنون اثری از آن وجود ندارد شعر زیر در حافظه مردم نقش برجسته است:

چنارو سایه بان کیقبادم
ز سلم و تور و ایرج هست یادم

به گفته مهندس هژیر کیانی قلعه سردی رئیس انجمن دوستداران محیط زیست ایذه، درخت چنار کیقباد همیشه در حافظه مردم روستا بوده و هست. سایه این درخت همیشه سبز در زمانی که روستا جمعیت فراوان تری داشت و اکنون آثار خانه های سنگی آنها را میتوان مشاهده کرد باعث می شد تا مردم صبح و عصر مرکزیتی داشته باشند. وی افزود: در زیر درخت چنار همواره بازی های رایج در منطقه از جمله الختر به صورت گروهی بین بزرگترها و کوچک ترها اجرا می شد.

این نوع بازی به نام الختر یا الخترک ، الختور و رمازا و یا خروس جنگی معروف است و در اغلب نقاط ایران در بین روستائیان وعشایر رایج است. بازی الختر به لحاظ زمانی نامحدود و معمولا در زمین های خاکی انجام می شود. ایتدا داور اصلی وسط زمین قرار می گیرد و با اعلام ایشان یک نفر از هر تیم از دو خط طولی در حالیکه یک پای آنها با دست به صورت جمع مثل بازی لی لی که یک دست پا را گرفته و در پشت قرار می دهند وارد زمین می شوند و سعی می کنند که بوسیله ضربه زدن با سینه یا دست حریف را از حالت تعادل خارج و بر زمین بزند و پس از آن باید خود را تا انتهای خط طولی زمین برساند تا بتواند امتیاز کسب نمایند.

  • بازدید: 1702
برچسب ها
 

دیدگاه خود را بنویسید

▒ خواهشمندیم :
◄ دیدگاه های خود را در پیوند با همین جستار بنگارید.
◄ برای سپاسگزاری یا گله گذاری از جستار ، از امتیازدهی بهره ببرید.
◄ از فرستادن دیدگاه های همانند (تکراری) بپرهیزید.
◄ چنانچه پرسشی دارید آن را در انجمن پرسش و پاسخ برشمارید.
--------------------------------------------------------
√ مهرمیهن در ویرایش دیدگاه ها آزاد است.
√ دیدگاه های شما پس از بررسی نمایش داده می شود.


تبلیغات
تبلیغات
گفتگو و پرسش و پاسخ
تبلیغات
داستانزد ایرانی

جواب سنگ کلوخ است

رفتار بد پاسخ بدی در پی خواهد داشت

پیشنهاد
تبلیغات
تبلیغات
پیام های کاربران
تبلیغات


Your SEO optimized title