واژه ى كتاب در زبان پارسيك

+2 تراز
310 بازدید
آغاز گفتمان بهمن 1, 1395 در زبان و گویش از سوی ورجاوند (739 تراز)
واژه #کتاب در زبان فارسی

 

 طرف اومده میگه : « در زبان فارسی برای کتاب برابری نیست ، هاهاهاها » .... نوشته زیر رو نشونش دادم .... وقتی خوندش ، با چهره ای خشم‌آلود و گلویی پر از بغض ، سرش رو انداخت پایین و مثل باد رفت !!!

 

 برابر واژه عربی کتاب در زبان پارسی ، باتوجه به متون زبان های ایرانی همچون پهلوی ساسانی و اشکانی ، سغذی ، ختنی ، اوستایی ، پارسی باستان و متون کلاسیک پس از اسلام :

✅ در فرهنگ واژه یاب ، نوشته ابوالقاسم پرتو ، جلد سوم برگه ۱۵۰ در اینباره آمده است :

⭕️ کتاب : نیپیک ، نامَک ، کُوراسک ، ماتیکان ، ماتگدان ، نَسک ، نامه

⭕️ کتابخانه : ماتیکانکده ، برای نمونه در تذکره الشعرا دولتشاه سمرقندی : « ... هنوز کاخ شیرین که نزدیک به خانقین است ویران نشده بود که در ماتیکانکده ی آن نوشته ای یافتند به دستور دیرینه پارسی باستانی که این است : هژیرا به گی‌هان انوشه بزی - جهان را به دیدار تو شه بزی . »  

✅ در فرهنگ پهلوی نوشته دیوید نیل مکنزی :

واژه daftar = کتاب حساب
واژه mādayān = کتاب
واژه nāmag = کتاب ، نامه
واژه nibēg = کتاب ، نوشته

✅ در فرهنگ پهلوی فره‌وشی :

برابر کتاب :
nipik / nāmak / kurāsak / mātīkān / matiyān / mātagdān / nask / našk

کتاب اندرز = pand nāmak
کتاب جنگ = kār nāmak
کتاب حقوق = dātastān nāmak
کتاب مذهبی = nask
کتاب مقدس = mānsar
لوحه = taxtak
نوشته = dip , nipist

برابر کتابت :
dapirih / nipikih / nipistan / nipikēnītan

✅ در فرهنگ واژگان مانوی :

کتاب پهلوانان = kawān ( ساسانی )
کتاب سرود مذهبی = mahr nāmag ( ساسانی )
کپی کتاب = nibēs ( اشکانی )
کتاب = nibēg ( اشکانی )
کتاب = pōstag ( اشکانی )

✅ در فرهنگ سکایی ختنی بیلی :

واژه pūstya = کتاب ( این واژه در سغذی pwstk خوانده میشود که بصورت bosdik وارد ترکی هم شد )

✅ در فرهنگ سُغذی قریب :
 
واژه mārdanē = کتاب ، رساله ، سند
واژه nipēik = کتاب ، نوشته
واژه pōstē = کتاب ، نوشته ، نامه ، سند ( برگرفته از پارسی باستان pavastā )
واژه stur = کتاب ، رساله ، سوترا

✅ در اوستایی : واژه naska = کتاب

✅ در پارسی باستان ( هخامنشی ) :

واژه nipišta = نوشته
واژه dipi = کتیبه ، نوشته خطی
واژه pavasta = پوست نوشته
واژه čarman = چرم نوشته

✅ در متون قدیمی فارسی بعد از اسلام  :

 کتاب = نبشته ، نگاشته ، نوشتار ، نامک ، نامه ، انگاره ، نُپی ، نوی ، کراسه و ....

 ورقه = برگه

 صفحه = رویه

 فهرست = معرب « پِهرِست » پهلوی است

 پاراگراف = بند ، فراز

 جمله = گزاره ، گفتار ، رسته ، وچک

 کلمه = واژه ، اَخت ، رَند

 حرف = وات ، واج ، واچ

 خط = سمیره ، کِشَک ، کشه ، کش ، دبیره

 نقطه = خَجَک ، هولک ، خال ، دنگ ، پنده ، دیل ، تیل ، کُیان ، میانک

 علامت = نشان ، نشانه ، نمود ، ماریک ( پهلوی )
 
 مقدمه = سرآغاز ، دیباچه ، پیشگفتار

 خلاصه = چکیده ، پالیده ، ژاو ، سارا ، هنگرت ، گزیده ، آمرغ ، بی‌آمیغ

 جلد = پوشنه ، تَکِه ، پار

 قلم ، مداد = خامه ، کِلک ، کاگل ، نی ، دوده ، خودکار

 مرکب ، جوهر = زگاب ، زگاله ، گوهر ( که معرب آن جوهر است ) ، نیلم ، زاج ، خوال

 دوات = آمه ، جوهردان

 مولف = نویسنده ، نگارنده ، نگارشگر ، گردآورنده



@pasoookhz

.

از اين كه اين نپشتار به پارسيك يره نيست، از شما مى پوزم!

1 پاسخ

0 تراز
پاسخ داده شده بهمن 4, 1395 از سوی ВОСПУҲР (1,451 تراز)
سپاس
آیا واژه‌نامۀ سکایی ختنی بیلی را دارید؟
دیپ و دبیر و ... از سومریک به زبانان ایرانیک اندر شده است
دارای دیدگاه مرداد 9, 1396 از سوی ورجاوند (739 تراز)
درود.
گویا دیپ ا دبیر ا ... در زبان اوستایی نیز هستند! اگر ایدون است، ایرانی است.

گفتمان های پیشنهادی

+3 تراز
2 پاسخ
آغاز گفتمان خرداد 16, 1395 در زبان و گویش از سوی mziefum1372 (226 تراز)
+1 تراز
1 پاسخ
+1 تراز
1 پاسخ
آغاز گفتمان فروردین 16, 1395 در زبان و گویش از سوی ورجاوند (739 تراز)
0 تراز
0 پاسخ
آغاز گفتمان خرداد 16, 1395 در زبان و گویش از سوی mziefum1372 (226 تراز)
+1 تراز
4 پاسخ
آغاز گفتمان فروردین 21, 1395 در زبان و گویش از سوی ورجاوند (739 تراز)
...